İÇİNDEKİLER
- 1. Arabuluculuk Nedir?
- 2. Arabulucuyu Kim Seçer?
- 3. Hangi Uyuşmazlıklarda Arabuluculuğa Başvurmak Zorunludur?
- 4. Arabulucu Uyuşmazlık Konusunda Hakim Gibi Karar Verir mi?
- 5. Arabuluculuğun Avantajları Nelerdir?
- 6. Arabuluculuk Ücreti Nasıl Belirlenir?
- 7. Arabuluculuk Faaliyeti Sonunda Varlan Anlaşmanın Geçerliliği Nedir?
Arabuluculuk Nedir?
Arabuluculuk, 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda tanımlandığı üzere, sistematik teknikler uygulayarak, tarafları bir araya getiren, aralarında iletişim kurulmasını sağlayan ve onların kendi çözümlerini üretmelerine yardımcı olan bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Bu süreç, uzmanlık eğitimi almış, tarafsız ve bağımsız bir üçüncü kişi olan arabulucu eşliğinde, ihtiyari olarak yürütülür. Tarafların çözüm üretemediği durumlarda arabulucu, çözüm önerisi de sunabilir.
Arabulucuyu Kim Seçer?
Taraflar, arabulucuyu kendi iradeleriyle seçebilirler. Bir tarafın önerdiği arabulucuyu diğer taraf kabul edebileceği gibi, taraflar ortak bir seçim de yapabilirler. Ancak, zorunlu arabuluculuk hallerinde taraflar anlaşamazsa, arabuluculuk büroları tarafından sicilden bir arabulucu atanır. Güncel arabulucu listesine Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığı'nın internet sitesinden ulaşılabilir.
Hangi Uyuşmazlıklarda Arabuluculuğa Başvurmak Zorunludur?
Hukukumuzda arabuluculuk, kural olarak ihtiyari (isteğe bağlı) bir süreçtir. Taraflar, üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri özel hukuk uyuşmazlıklarında, dava açmadan önce arabuluculuğa başvurabilecekleri gibi doğrudan yargı yolunu da tercih edebilirler.
Bununla birlikte, 1 Ocak 2018 tarihinden itibaren bazı işçi-işveren uyuşmazlıkları ve 1 Ocak 2019 tarihinden itibaren belirli ticari uyuşmazlıklar için arabuluculuk, dava şartı haline getirilmiştir. Bu tür uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması zorunludur. Aksi halde, dava şartı yokluğundan dava reddedilir. Bu zorunlu süreçte de taraflar anlaşamazlarsa, uyuşmazlığı yargı yoluyla çözme hakları saklıdır.
Arabulucu Uyuşmazlık Konusunda Hakim Gibi Karar Verir mi?
Hayır. Arabuluculuğun en temel ilkelerinden biri iradi olmasıdır. Taraflar sürece gönüllü katılır ve çözümü kendileri üretir. Arabulucu, hakim gibi taraflar arasında hukuki olarak kimin haklı olduğuna dair bağlayıcı bir karar vermez. Onun rolü, tarafların kendi menfaatleri doğrultusunda bir çözüm üretmelerine yardımcı olmaktır. Taraflar zorlanırsa, arabulucu çözüm önerileri sunabilir ancak bu öneriler bağlayıcı değildir.
Arabuluculuğun Avantajları Nelerdir?
- Kazan-Kazan İlkesi: Tarafların karşılıklı ihtiyaçlarını gözeterek, her iki tarafın da kazançlı çıkabileceği çözümler üretilmesini sağlar.
- Gizlilik: Yargı sürecindeki aleniyetin aksine, arabuluculukta görüşmeler ve belgeler gizli tutulur.
- Sürat ve Ekonomiklik: Mahkeme süreçlerine göre çoğunlukla daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle sonuçlanır.
- İlişkilerin Korunması: Taraflar arasındaki ticari veya kişisel ilişkilerin bozulmasını önleyerek dostane bir çözüm ortamı sunar.
- Toplumsal Barış: Uyuşmazlıkların yapıcı bir dille çözülmesine katkı sağlayarak toplumsal barışı destekler.
Arabuluculuk Ücreti Nasıl Belirlenir?
Aksi kararlaştırılmadıkça, arabulucunun ücreti, faaliyetin sona erdiği tarihte yürürlükte olan Arabulucu Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenir. Ücret ve masraflar, taraflarca eşit olarak karşılanır. Taraflar, bu tarifede belirtilen ücretin altında bir ücret kararlaştıramazlar.
Arabuluculuk Faaliyeti Sonunda Varlan Anlaşmanın Geçerliliği Nedir?
Tarafların bir anlaşmaya varması halinde, bu anlaşma belgesinin icra edilebilirlik şerhi verilmesi talep edilebilir. Bu şerh, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduysa arabulucunun görev yaptığı yer Sulh Hukuk Mahkemesinden; dava sırasında başvurulduysa davanın görüldüğü mahkemeden alınır. İcra edilebilirlik şerhi taşıyan anlaşma belgesi, ilam (mahkeme kararı) niteliğinde sayılır. Ayrıca, taraflar, avukatları ve arabulucunun birlikte imzaladığı anlaşma belgesi, bu şerh aranmaksızın doğrudan ilam niteliğinde belge sayılır.
Detaylı Bilgi Alın
Uzlaştırmacı Avukat
Hukuki durumunuzu değerlendirelim, size en uygun çözüm yolunu birlikte belirleyelim.
